โรคปอดจากแร่แอสเบสตอส (Asbestos related diseases)

โรคปอดจากแร่แอสเบสตอส (Asbestos related diseases) เกิดจากการหายใจเอาฝุ่นที่มีแร่ใยหิน หรือแอสเบสตอสปนเปื้อนเข้าไปในปอด ทำให้ปอดอักเสบและเกิดเนื้อพังผืดขึ้น ในระบบ Health Data Center (HDC) ซึ่งพัฒนาโดยกระทรวงสาธารณสุข ได้ประมวลผลICD-10 รหัส J61 (โรคฝุ่นจับปอดจากแร่ใยหินและเส้นใยแร่อื่น), J92.0 (โรคเยื่อหุ้มปอดหนาเป็นแผ่นร่วมกับมีแร่ใยหิน) เป็นสถิติการป่วยของกลุ่มโรคระบบทางเดินหายใจที่เกิดจากแอสเบสตอส

 

งานที่เสี่ยงหรืออาชีพที่เสี่ยง

  • งานผลิตกระเบื้องมุ้งหลังคา ฝ้าเพดาน ท่อซีเมนต์
  • งานผลิตฉนวนหรือวัสดุกันความร้อน ถุงมือและเสื้อผ้าทนไฟ
  • งานผ้าเบรก ผ้าครัช
  • งานซ่อมแซมรื้อถอนอาคาร หรืออุปกรณ์ที่มีฉนวนกันความร้อน

 

อาการและอาการแสดงที่พบ

ในระยะแรก จะไม่มีอาการใดๆ แต่จะเห็นรอยโรคระยะแรกจากการฉายภาพรังสีทรวงอก ด้วยฟิล์มมาตรฐาน ต่อมาเมื่อเป็นมากขึ้น จะมีอาการหอบเหนื่อยเมื่อออกแรง เจ็บหน้าอกขณะหายใจเข้าออก ไอเรื้อรัง ไอแห้งๆ

 

การตรวจสุขภาพเพื่อการคัดกรองความเสี่ยง

1) ซักประวัติการทำงานในอดีต จนถึงปัจจุบัน การรับสัมผัสฝุ่นใยหินหรือแอสเบสตอส พฤติกรรมการป้องกันตนเอง การสูบบุหรี่ ประวัติการเจ็บป่วย โรคประจำตัว เป็นต้น และควรบันทึกผลการตรวจสุขภาพลงในสมุดสุขภาพประจำตัวของลูกจ้างทุกครั้งการทำงาน

2) ตรวจภาพรังสีทรวงอกด้วยฟิล์มมาตรฐาน อ่านผลตามตามเกณฑ์มาตรฐานองค์การแรงงานระหว่างประเทศ ILO 2000 โดยแพทย์รังสี หรือแพทย์อาชีวเวชศาสตร์ที่ผ่านการอบรมกับสถาบันโรคทรวงอก ในหลักสูตรการอ่านฟิล์มโรคปอดนิวโมโคนิโอซิส

3) ตรวจสมรรถภาพปอดด้วยเครื่องสไปโรมิเตอร์ทุกปี เพื่อติดตามดูสมรรถภาพการทำงานของปอด

 

การสังเกตอาการเบื้องต้น

มีอาการของระบบทางเดินหายใจได้แก่ ไอเรื้อรัง ไอแห้งๆ หอบ เหนื่อยง่ายเมื่อออกแรง เจ็บหน้าอกขณะหายใจเข้าออก เป็นต้น

 

การป้องกัน เพื่อดูแลตนเอง

การป้องกันสามารถทำได้ดังนี้

1) การป้องกันทางสภาพการทำงานให้ปลอดภัยโดย
- การควบคุมป้องกันฝุ่นในงานที่มีการตัดแต่งชิ้นงาน เช่น การจัดทำระบบระบายอากาศเฉพาะที่เพื่อดูดกำจัดฝุ่นที่เกิดขึ้น หรือมีมาตรการลดการฟุ้งกระจายฝุ่นโดยการใช้น้ำดักจับโดยการพรมน้ำลงบนวัตถุที่จะตัดแต่งให้ชุ่มก่อน ขณะตัด เป็นต้น

2) ควบคุมและป้องกันที่คนทำงาน ได้แก่ การสวมใส่อุปกรณ์ปกป้องระบบทางเดินหายใจชนิดหน้ากากกันฝุ่นชนิดครึ่งหน้า มีแผ่นกรองฝุ่นประสิทธิภาพสูง ตลอดขณะปฏิบัติงาน จัดสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับให้ลูกจ้างสามารถเปลี่ยนชุดก่อนกลับบ้านได้ และให้ความรู้ลูกจ้าง/คนทำงานเกี่ยวกับการทำงานสัมผัสฝุ่นแร่ใยหิน อันตรายที่เกิดขึ้น การป้องกันตนเอง

3) ตรวจสุขภาพตามความเสี่ยงทุกปี เพื่อเป็นการคัดกรองโรคเบื้องต้น


บรรณานุกรม

1. สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม กรมควบคุมโรค. แนวทางการวินิจฉัยโรคและภัยจากการประกอบอาชีพเบื้องต้น สำหรับหน่วยบริการสาธารณสุข. พิมพ์ครั้งที่1: โรงพิมพ์ห้างหุ้นส่วน เมืองแพร่การพิมพ์, 2553.

2. สถาบันความปลอดภัยในการทำงาน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน. แนวปฏิบัติกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน เรื่อง การเฝ้าระวังโรคปอดจากการทำงานสัมผัสแร่ใยหิน. พิมพ์ครั้งที่1: โรงพิมพ์บริษัทเรียงสาม กราฟฟิค ดีไซน์ จำกัด , 2553.

อัตราป่วยโรคปอดจากแร่แอสเบสตอส (Asbestos related diseases) ต่อประชากรแสนคน